Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Oddział w Łodzi
ul. Tylna 1, 90-364 Łódź
Instytut Archeologii i Etnologii, Oddział w Łodzi (dawniej Zakład Archeologii Polski Środkowej Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN) powstał z łódzkich Stacji Archeologicznych Kierownictwa Badań nad Początkami Państwa Polskiego. Zakład zajmował się przede wszystkich polskim średniowieczem, prowadząc wykopaliska w Tumie pod Łęczycą, na cmentarzysku w Lutomiersku pod Łodzią oraz w rejonie średniowiecznej włości spicymierskiej nad Wartą.
Począwszy od lat siedemdziesiątych XX w. podjęte zostały badania serii średniowiecznych i nowożytnych zamków i miast, m.in. Bolesławca na Prosną, Kalisza oraz Dąbrówna w dawnych Prusach Krzyżackich. Ostatnio został zbadany m.in. folwark przydworski (XIV-XVIII w.) w Pomorzanach pow. Kutno oraz grodzisko stożkowate (XIV w.) i wieś (XIV-XVIII w.) w Pomorzankach pow. Gostynin. Podstawowymi kierunkami badań prowadzonych w Instytucie są: starożytne i średniowieczne uzbrojenie oraz dzieje dawnej wojskowości, średniowieczna i nowożytna architektura murowana, starożytne monety, północny szlak jedwabny, średniowieczni koczownicy i ślady ich pobytu w Polsce, starożytne i średniowieczne włókiennictwo. Oddział prowadzi również badania ratownicze w obrębie wielkich inwestycji.